Światy projektujemy nowe. Festiwal designu społecznie zaangażowanego jest wyjątkową okazją do zastanowienia się, jak design może stać się narzędziem budowania sprawiedliwej, ekologicznej i zrównoważonej przyszłości. Festiwal zaprasza projektantów, artystki wizualne, twórców oraz pasjonatki kultury do wspólnego poszukiwania odpowiedzi na pytania dotyczące wpływu technologii na nasze życie, a także roli designu w kształtowaniu lepszego jutra.

W ramach wydarzenia odbywają się warsztaty, wykłady i debaty, które pozwalają uczestniczkom zgłębić tematy związane z nowymi technologiami, ekologicznymi rozwiązaniami i innowacjami społecznymi. Od praktycznych warsztatów rękodzieła, przez zajęcia związane z nowymi paradygmatami w projektowaniu, aż po dyskusje o roli sztucznej inteligencji w kształtowaniu przyszłości. Festiwal jest przestrzenią dla twórczyń i odbiorców, którzy chcą zaangażować się w transformację społeczną i ekologiczną poprzez design.

Zapraszamy do aktywnego uczestnictwa i wspólnego projektowania nowych światów. Wstęp na wykłady i debaty jest wolny, na warsztaty obowiązują bezpłatne zapisy. 

program 2026:

11.02, godz. 18:00 - 21:00 Dłuta w dłoń – artywistyczne warsztaty tworzenia minizinów technikami linorytu oraz kolażu

The function of art is to do more than tell it like it is – it’s to imagine what is possible. – bell hooks

Artywizm (ang. ‘art’ + ‘activism’), lub też craftivism (ang. ‘craft’ + ‘activism’), to rodzaj sztuki zaangażowanej, która odbywa się na przecięciu, jak nazwa wskazuje, dwóch płaszczyzn: sztuki i aktywizmu. Formy artywizmu zmieniały się w zależności od historycznego kontekstu i rozwoju technologicznego – obecnie jednak, po intensywnym zachwycie intermedialnym i eksploracjach sztuki generatywnej, nastąpił powrót do działań artywistycznych (‘artivist action’) oraz form analogowych i kultury diy, przeciwstawiając się kulturze hiperrealizmu i ai artists.

W duchu słów bell hooks zapraszamy na warsztaty artywistyczne, w ramach których sięgniemy po trzy ulubione metody domowych artywistów: linoryt, kolaż i kserokopiarka. Po wspólnym omówieniu zasad tych trzech prostych technik, każdy z uczestników zaprojektuje zine na wybrany przez siebie temat aktywistyczny. Łącząc te trzy techniki, lub decydując się na jedną/dwie z nich, każda z osób uczestniczących w trakcie warsztatów ukończy swój zine, który następnie zeskanuje i będzie mogła go powielać, zostawić kopie w Ogniwie lub obdarowywać nim swoich znajomych nie-/aktywistów.

12.02, godz. 17:00 - 19:30 Cegiełki nowego: zabawy światotwórcze (z duchem Ursuli K. Le Guin w tle)

Nikt nie jest w stanie przewidzieć przyszłości, ale to dobrze – bo gdyby przyszłość dało się przewidzieć, to by oznaczało, że nie możemy jej zmienić.

– Cory Doctorow

Nie ma dobrego – albo żadnego – światotwórstwa bez komentarza do rzeczywistości, w jakiej żyjemy. Dlatego zabawy w wymyślanie nowych światów mogą posłużyć nam do namysłu nad tym, co mogłoby działać inaczej. I jak.

Na początek przyjrzymy się światotworzeniu i źródłom inspiracji u różnych pisarek i pisarzy i zastanowimy się nad komentarzem społecznym w formie science fiction. Będziemy spekulować samodzielnie, opisując możliwe przyszłości i ciągi przyczynowo-skutkowe; będziemy szukać dróg z punktu A do B oraz wyobrażać sobie dobre zmiany i lepszą przyszłość (bo to trudniejsze niż katastrofizowanie). Popracujemy też nad uwalnianiem głowy dla swobodniejszego tworzenia.

13.02, godz. 18:00 - 21:00 Ślady przyrody – warsztaty ekodruku

Podczas warsztatów będziemy drukować na tkaninie unikatowe wzory za pomocą zebranych w okolicy zimowych roślin (można przynieść ze sobą!) i szablonów. Materiały do druku zapewnia organizator, uczestniczki/uczestników prosimy o przyniesienie tkaniny bawełnianej lub lnianej (np. ubranie, obleczka na poduszkę, obrus – wedle życzeń).

14.02, godz. 12:00 - 16:00 SWAP and design – upcyclingowa wymiana sąsiedzka z designem transformacyjnym

Date idea: tworzycie własne stemple, wymieniacie nietrafione ubrania na cute outfity i robicie pamiątkowe zdjęcia na walentynkowej ściance. W ten dzień Spółdzielnia Ogniwo zamieni się w pracownię upcyclingu - poza samym swapem, część lokalu przeznaczymy na stanowiska diy, gdzie przy pomocy linorytów, ścinków, farb do tkanin, muliny czy maszyny do szycia, będzie można dokonać szybkich przeróbek zeswapowanych ubrań w duchu idei upcyclingu (ang. 'upcycling' = kreatywne przetwarzanie odpadów i starych przedmiotów, w celu nadania im drugiego życia).

14.02, godz. 18:00 - 20:00 Odwrócony centaur, czyli jak dobrze krytykować AI? Czytamy Cory'ego Doctorowa

Jak rozmawiać o sztucznej inteligencji bez popadania ani w technologiczną euforię, ani w katastroficzne wizje?

Podczas spotkania sięgniemy po teksty Cory’ego Doctorowa – pisarza, aktywisty i jednego z najważniejszych współczesnych komentatorów relacji między technologią, władzą i społeczeństwem. Będzie to okazja do wspólnej lektury, rozmowy i krytycznego namysłu nad tym, jak dziś mówi się o AI i komu te narracje służą.

Czytamy: 📕 The Reverse-Centaur’s Guide to Criticizing AI  📕 The real AI apocalypse is already here 

14.02, godz. 20:00 - 22:00 Wyrwij się z chmury – warsztaty z technosprawczości   

Rok za rokiem aspekty technologiczne, które wydawały nam się oczywiste jeszcze dekadę temu, ustępują miejsca podejrzanym i niezrozumiałym rozwiązaniom. Odbiera nam się coraz więcej kontroli nad naszymi danymi, urządzeniami i bezpieczeństwem oferując wizję idealnie gładkiego korpoświata, gdzie to co dzieje się w chmurach, algorytmach i centrach danych musimy traktować jak magię.

Jak więc zrzucić ten urok? Które zagrożenia są nadmuchane, a które zamiata się pod dywan? Czy internet jest tylko bilbordem reklamowym? Kto ogląda mnie przez kamerkę w laptopie? I czemu wolne oprogramowanie jest szybsze? Jeśli czujesz że dopasowujesz się do technologii, a nie ona do ciebie zapraszamy na nasze warsztaty.

PROGRAM 2024:

Powrót do korzeni: ekologiczne rzemiosło

2.12.2024 r., poniedziałek 18:00, Warsztat eko-druku na tkaninie. Prowadzenie: Anna Sekułowicz. Czas trwania: ok. 2h.

Podczas warsztatów wykonywano druk transferowy na tkaninę, zdobiąc ją motywami wykonanymi z użyciem dostępnych, dziko rosnących miejskich roślin. Każda uczestniczka/każdy uczestnik wyszła ze skomponowanym przez siebie i własnoręcznie wydrukowanym wzorem roślinnym, dodającym otuchy podczas nadchodzącej zimy. Materiały do druku zapewnił organizator, uczestniczki poprosiliśmy o przyniesienie tkaniny bawełnianej lub lnianej (np. ubranie, poszewka na poduszkę, obrus). 

5.12.2024 r., czwartek 17:00, Warsztat kolażu zaangażowanego. Prowadzenie: Weronika Kula. Czas trwania: ok. 2h.

The function of art is to do more than tell it like it is – it’s to imagine what is possible. - bell hooks

W duchu słów bell hooks zaprosiliśmy do warsztatów kolażu, które połączyły artystyczne wyobrażenia z wizjami lepszego, bardziej sprawiedliwego jutra. Artywizm, jako nurt łączący sztukę z aktywizmem, stał się punktem wyjścia warsztatów, w których uczestnicy nie tylko tworzyli, ale także działali – wyobrażając sobie i projektując możliwe światy nowe. Afrofuturyzm, arabfuturyzm, desifuturyzm i inne nurty futurystyczne stworzyły unikalne przestrzenie estetyczne, łącząc jednocześnie mitologię z nowoczesnością, historię z technologią, a przeszłość z ekologicznymi wizjami przyszłości. Po krótkim wprowadzeniu w założenia wspomnianych nurtów, uczestnicy pracowali z różnorodnymi materiałami wizualnymi (zapewnionymi przez prowadzącą), aby, czerpiąc z poznanych tradycji artystycznych, przekształcać starą makulaturę w wyobrażenia przyszłości wolnej od ograniczeń obserwowanych w teraźniejszości.

7.12.2024 r., sobota 12:00, Napraw! Warsztat reperowania ubrań. Prowadzenie: Maria Grodzińska. Czas trwania: ok. 3h.

Warsztat pracy z tkaniną, od konceptu do praktyki (cerowanie, tkanie, patchwork, upcykling, łaty). Obejrzeliśmy wspólnie rzeczy i szukaliśmy rozwiązań – jak naprawić, jaką technikę dobrać, żeby współgrała z tkaniną. Wystarczyło przyjść z ubraniem po przejściach (dziury, przetarcia, ubytki), żeby wyjść z rzeczą, która będzie się nosić przez kolejne lata. Materiały zapewnił organizator, każda osoba przyniosła ubranie, które chciała naprawić.

Projektowanie przyszłości: nowe paradygmaty

10.12.2024 r., wtorek 17:00, Warsztaty projektowania wspólnotowego. Prowadzenie: Spółdzielnia Szmira. Czas trwania: ok. 3h.
Każdy projektant wie, że odbiorca to twoja najszczersza miłość i najbardziej bezwzględny wróg. Dla kogo powstaje projekt? Jakie ograniczenia powinno się rozbijać, a które z nich są niedoceniane? Jak można przeprowadzić systematyzację bez autorytaryzmu? Czy istnieje utopijna przyszłość, gdzie nie weryfikuje nas wyłącznie relacja klientka - dizajnerka? Nie mamy twardych odpowiedzi na żadne z tych pytań, ale mamy nadzieję że przekablujemy wasze umysły tak, aby stały się plastyczne i przestały działać na korporacyjnym autopilocie.

12.12.2024 r., czwartek 17:00, Design spekulatywny: operacje na niepewnych przyszłościach. Prowadzenie: Katarzyna Janota. Czas trwania: ok. 3h.
Projektowanie zawsze jest operacją na przyszłości. Krzesło, protokół, interfejs, narracja – wszystkie te formy mogą wymknąć się dniowi dzisiejszemu i nieoczekiwanie wpłynąć na to, nadchodzi. Niektórzy twierdzą, że powieści, filmy, gry i inne formy kultury instalują w ludzkich głowach konkretne wizje, odcinając nas od możliwości śnienia i rojenia nowości. Czy na dobre utknęłyśmy w pułapce retro-sci-fi-przyszłości – zamglonego Los Angeles z Blade Runnera i zalanego deszczem Night City z Cyberpunka, razem z ich latającymi samochodami, kanciastymi cyborgami i deficytami przyrody? Jeśli tak – to, co zrobić, żeby się wydostać i szukać innych wizji, bardziej adekwatnych do naszych czasów? Czym w tym kontekście może być nowość? To oraz inne pytania zadaliśmy sobie podczas warsztatu spekulatywnego. 

13.12.2024 r., piątek 17:00, Design krytyczny: projektowanie i tworzenie prowotypów. Prowadzenie: Kuba Kulesza. Czas trwania: ok. 3h.
Projektowanie krytyczne to podejście, które zachęca do refleksji nad rolą technologii i produktów w naszym codziennym życiu. Jest to metoda twórczego sprzeciwu, marzeń o innych ścieżkach, a czasem – świadomego „projektowania problemów”. Podczas warsztatów tworzyliśmy prowotypy – artefakty, które nie mają na celu być realistyczne czy funkcjonalne w tradycyjnym sensie. Zamiast tego, ich zadaniem jest prowokowanie dyskusji, inspirowanie do nowych pomysłów i otwieranie umysłów na potencjalne przyszłości. Mogą być absurdalne, zabawne, irytujące czy artystyczne – ale zawsze angażujące i zmuszające do refleksji. W przeciwieństwie do klasycznych prototypów, które pomagają rozwiązywać dobrze zdefiniowane problemy, prowotypy eksplorują granice możliwości. Tworząc je, wybiegamy w przyszłość, manipulujemy pomysłami i odkrywamy głębsze, często niezauważone potrzeby. To narzędzia, które wyciągają „wizję przyszłości” by uczynić ją bardziej realną, namacalną i otwartą na krytykę. Tworzymy prowotypy, by projektować nie tylko odpowiedzi, ale i nowe pytania.

Wobec przełomu: nowe technologie

17.12.2024 r., wtorek 18:00, Debata: Społeczny wymiar sztucznej inteligencji. Prowadzenie: Barbara Grobler. Czas trwania: ok. 2h.
Jak sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki projektujemy? Jak wpływa na procesy twórcze i pracę intelektualną? Jakie niesie wyzwania i możliwości dla przyszłości designu? Na te pytania odpowiedzieliśmy podczas rozmowy poświęconej społecznemu wymiarowi AI. Dyskutowaliśmy, jak nowe technologie kształtują współczesne procesy projektowe i co to oznacza dla twórczości w kontekście społecznym.

18.12.2024 r., środa 18:00, Wykład: Poza generowaniem kontentu: niegeneratywne modele sztucznej inteligencji. Prowadzenie: mgr inż. Rafał Mularczyk. Czas trwania: ok. 2h.
Chociaż generatywne modele sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT, przyciągają ogromną uwagę, istnieje cała gama innych rozwiązań AI, które kształtują naszą rzeczywistość w subtelniejszy sposób. Podczas wykładu dowiedzieliśmy się, czym są niegeneratywne modele sztucznej inteligencji i jak są wykorzystywane w różnych dziedzinach.

19.12.2024 r., czwartek 16:00, Wykład: Od struktur do estetyki: algorytmy grafowe w projektowaniu. Prowadzenie: dr Iwona Grabska-Gradzińska. Czas trwania: ok. 2h.

miejsce dla sponsorów:

Projekt Światy projektujemy nowe. Festiwal designu społecznie zaangażowanego. Edycja 2 jest realizowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, A2.5.1 Krajowy Plan Odbudowy.

Światy projektujemy nowe. Festiwal designu społecznie zaangażowanego został zrealizowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, A2.5.1 Krajowy Plan Odbudowy.